De Kluners

Schaatsclub Drachten e.o.

Inleiding

Als je wilt gaan schaatsen moet je er natuurlijk voor zorgen dat je schaatsen goed scherp zijn. Met scherpe schaatsen heb je meer grip. Zonder scherpe schaatsen kun je dus ook niet goed je techniek oefenen.

Ook een ronding is natuurlijk erg belangrijk. Een ronding wil zeggen dat je ijzer niet kaarsrecht is van de onderkant, maar dat er een boog in geslepen hoort te zijn van tussen ongeveer 19 tot 25 meter. Standaard wordt hiervoor 21 meter gebruikt, maar er zijn schaatsers die liever met een andere boog in hun schaatsen rijden. Een ronding heb je nodig om je schaatsen te sturen, zowel op het rechte eind als in de bocht.

Voor het slijpen van je schaatsen moet je een slijpblok hebben. Als je veel schaatst, kun je zelf één aanschaffen.

Om een ronding in je schaatsen te maken is een veel groter apparaat nodig. Dit kun je dus niet zelf doen, maar de meeste schaatswinkels kunnen dit wel. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld bij Haico Bouma en Fabersport terecht.

Controle

controle met nagel

Of je schaatsen nog scherp genoeg zijn kun je controleren door met je nagel schuin over de zijkant van je ijzer te gaan.

Komt er redelijk wat nagelvijzel vanaf, dan is je schaats op die plaats over het algemeen scherp. Herhaal dit op meerdere plaatsen van je ijzer en zowel op de binnen als buitenkant. Je hebt wel wat ervaring nodig om te weten wat veel of weinig nagelvijzel is.

Bramen

bramen

Ook moet je altijd controleren of er bramen op je schaatsen zitten, dit zijn kleine stukjes metaal die naar de buitenkant van je ijzer uitsteken.

Deze kun je voelen door met de punt van je nagel van boven naar beneden langs het ijzer te gaan. Er zit een braam als je nagel vlak voor de onderkant blijft haken.
Bramen moet verwijderen, omdat je hierdoor ook niet goed kunt schaatsen. Het ijzer glijdt niet meer goed, en ook kun je er grip door verliezen. Verderop lees je hoe je ze kunt verwijderen.

Ronding

Deze is wat moeilijker te controleren, je kunt het doen door de glijvlakken van beide ijzers tegen elkaar te plaatsen. Als er een ronding in je ijzers zit dan moet je voor en achter tussen je ijzers door kunnen kijken. Wanneer je de ijzers tegen elkaar afrold dan kun je voelen of er geen vlakke stukken zitten op de circelboog van je ijzers. Om te kijken of de straal van je ijzers nog goed is zal je naar een winkel toe moeten met speciale meetapperatuur.

Benodigdheden

Voor het slijpen heb je natuurlijk een aantal materialen nodig. Deze zijn allemaal te koop bij diverse schaatswinkels.

  • Slijptafel/Slijpbok
  • Slijpsteen
  • Braamsteen
  • (Polijststeen)

Inklemmen van de schaatsen

slijptafel

De bedoeling van het slijpen is dat je weer twee scherpe hoeken aan ieder ijzer maakt, waarbij je het glijvlak erg vlak en zo glad mogelijk wilt maken. Daarvoor moet je zorgen dat je je schaatsen beide op dezelfde hoogte inspant in een slijptafel/slijpbok. Een voorbeeld van een slijptafel is hiernaast afgebeeld. Slijpbokken worden bijna niet meer gebruikt en nauwelijks nog ergens verkocht, dit omdat je in een tafel je gehele ijzer inspant en in een bok maar op twee plaatsen.

Bij een slijptafel horen altijd twee nokken die je er bovenop kunt monteren, zorg dat je altijd dezelfde voor en achter gebruikt, dit in verband met kleine maatafwijkingen van deze nokken. Plaats nu je schaatsen met de ijzers naar boven en de punten naar voren gericht in de bok. Zorg ervoor dat de ijzers netjes tegen de nokken aankomen en dat de voor en achterkant van je ijzers evenwijdig liggen.

Slijpen

slijpen

Nu je ijzers precies gelijk zijn ingespannen in de slijptafel kun je overgaan tot het slijpen van de schaatsen. Hiervoor gebruik je de slijpsteen. Let er op dat de steen twee verschillende kanten heeft, namelijk een groffe (vaak de donkere) en ene fijnere kant. Je begint te slijpen met de groffe kant. Dit doe je door de steen diagonaal over je schaatsen te bewegen zoals hiernaast afgebeeld

Je gaat bijvoorbeeld een stuk of 10 keer heen en weer van links onder naar rechts boven, en vervolgens 10 keer van rechts onder naar links boven. Je herhaalt dit een aantal keer totdat je bijna op alle plaatsen van de ijzers een braam voelt, dat wil dan zeggen dat het ijzer overal weer mooi vlak is. Nu ga je nog een aantal keren met je steen rechtdoor slijpen zodat alle groeven vertikaal lopen.
Nu keer je je steen om en doe je met je fijne kant hetzelfde als met de groffe, alleen nu hoef je niet te kijken of je bramen voelt, maar dit moet je wat meer op je gevoel doen, je ijzer moet van deze kant een stuk gladder worden. Je maakt de groeven wat minder diep. Na een tijdje voel je dat het slijpen met de fijne kant een stuk lichter gaat, dat is het teken dat het slijpen met die kant klaar is. Ga dan ook nog even een aantal keren rechtdoor zodat alle groeven weer vertikaal lopen.

Afbramen

afbramen

Na het slijpen met de slijpsteen zijn er weer bramen ontstaan. Deze kun je verwijderen met een braamsteen, dat is ook een slijpsteen, maar een heel stuk kleiner dan je gewone slijpsteen. De bramen haal je eraf door de braamsteen op je slijptafel te leggen en met de lange kant van het steentje langs de zijkant van je ijzers te gaan. Hierbij moet je soms toch best veel kracht uitoefenen, omdat je anders de hardnekkige bramen er niet af krijgt.

Polijsten

Op zich is het slijpen nu klaar, maar wil je je ijzers nog iets beter afwerken, of slijp je ze vlak voor een wedstrijd, dan wil je ze vaak toch nog iets gladder hebben. Dit doe je dan met een polijststeen. Deze is er in vele varianten te krijgen. Hiermee is het voldoende dat je alleen maar rechtdoor slijpt. Let er wel op dat je daarbij je steen toch heel iets gedurende een aantal slagen naar rechts of links beweegt, zodat je geen groef in je steen krijgt. Je bent klaar met polijsten als je helemaal geen groeven meer in je ijzers ziet en ze heel erg mooi spiegelen.

Aandachtspunten

Als je meerdere keren per week schaatst en bijna ook wel 1 keer per week slijpt is het meestal wel nodig om je ronding twee keer per seizoen in je schaatsen te laten slijpen. Anders is 1 keer per seizoen meer dan genoeg.
Let bij het kopen van een slijptafel op dat je een stevige koopt. Het is erg vervelend als je op een gammele tafel je schaatsen moet slijpen.
Let erop dat je steen altijd mooi vlak is. Het kan zo zijn dat na veel slijpen dat je steen een beetje hol wordt. Je kunt dan je ijzers ook niet meer mooi slijpen. Je kunt je steen dan weer vlak maken door een potje slijpkorrels bij de schaatswinkel te kopen en dan met behulp van die korrels je steen weer vlak te maken op een glasplaat.

Bron

De oorspronkelijke tekst en plaatjes zijn afkomstig van D.S.V. de Skeuvel.